DTA ÇALIŞMALARI

 

DÜNYA TÜRKLERİ ASAMBLESİ GENEL BAŞKANLARI

    

    Biz DTA’nin ilk kurucu ve şuanki genel başkanları hakkında bilgi vermeyi uygun bulmaktayız. Şüphesiz ki, DTA faaliyetleri Türk milliyetçilerinin çalışmalarına dayanır. Bu şahsiyetlerin her biri hakkında ayrı ayrı yazılar yazılabilir. Örneğin, gönüllü olarak hiç bir maddi çıkar gözetmeden Anatürkçe’nin oluşumu doğrultusunda çalışmalara başlayan Tatar kızını veya aslen  Karakalpakistanlı olup, şu an Kırım’da yaşamakta olan ve birkaç yaşayan ve kaybolma safhasında olan Türk lehçelerini bilen ve bu bilgisini Anatürkçe’nin oluşumunda esirgemeyen değerli kardeşlerimizi zikredebiliriz. Ayrıca DTA’nin 5. Kurultayına tüm zorlukları aşarak gelen ve önemli teklifleri sunan Kumuk kardeşlerimizin delagasyonu ayrı bir dikkate değerdir.      

  Biz burada hayat ve kaderinden endişe duyduğumuzdan dolayı birçok dava arkadaşlarımızın eşsiz çalışmaları hakkında maalesef bahsedemiyoruz. Demokrasi normlerine uygun olarak ve elimizden geldiği kadar insanlık ve Tanrı tarafından verilen Türk hakları doğrultusunda çalışmalarımızı sürdürmemize rağmen gene de bizim yok olmamazı isteyen güçler mecvuttur. Örneğin, DTA 5. kurultayına yola çıkan birçok delegeler “bazı nedenlerden dolayı” etkinliğe katılamamıştır. Katılanarın bir çoğu ise memleketlerine döndükten sonra istihbarat teşkilatları tarafından ciddi ciddi sorguya alınmıştır.

  DTA liderleri hakkında bashederken Oljas Süleymenov gibi dünyaca ünlü şahsiyetlerin hayatı hakkında detaylara girmedik, ancak daha az tanılan şahsiyetler hakkında daha genişçe bilgi vermeye çalıştık.

 

1.      Oljas SÜLEYMENOV

 

 Sovyetler Birliği Doğu Halkları 1. Kurultayı’nın uyumlaştırıcısı ve kurucu başkanıdır. Şair, yazar, politikacı. Kazak Türküdür. 18 Mayıs 1936 tarihinde Almatı’da doğmuştur. 1959’da Kazakistan Devlet Üniversitesi Jeoloji Bölümü, A.M. Gorki Edebiyat Enstitüsü (1961) mezundur. 1962-71 tarihlerinde “Kazahstanskaya Pravda” gazetesi edebiyat bölümünde gazeteci, “Kazahfilm” sinema stüdyosunda senaryo ve redaksyon bölümü başkanı, “Prostor” gazetecilik bölümü başkanı, 1971-81 yıllar arasında Kazakistan Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu Genel Sekreteri olarak çalışmıştır. 1972’den beri Kazakistan’ın Asya ve Afrika Yazarlarıyla İlişikiler Bölümü Başkanı, 1981-83 tarihlerinde Kazak SSC Sinema Devlet Komitesi Başkanı, 1989’da “Nevada-Semey” Hareketinin Başkanı olmuştur.

1990’da yardımcısı A. Estekov ile birlikte Moskova’da Doğu Halkları Kurultayını düzenlemiştir. Bu oluşum 1991’de Türk Halkları Asamblesi olarak değiştirilmiştir. Toplumsal ünü Moskova tarafından şiddetli tenkide uğradığı “ASiYA” eseri sayesinde kazanır. Günümüzde UNESCO’da Kazakistan Temsilcisi olarak diplomasi ve bilimsel araştırma çalışmalarını sürdürmektedir.

 

2.      Rafael MUHAMMETDİNOV

Türk Halkları Asamblesi’nin (THA) 1. Genel Başkanıdır.[1] (1991-1993). Bilimadamı ve düşünür. Tatar Türküdür. 4 Mayıs 1947 tarihinde doğmuştur.  1974’de Leningrad Üniversitesi Doğubilimleri Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunudur.

1981’e kadar Leningrad’ta turizm sektöründe tercüman olarak çalışmıştır. 1981’den itibaren Tataristan Bilimler Akademisi araştırma görevlisi olarak, 1996’dan beri Tataristan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Ş.Marcani Tarih Enstitüsü Toplumsal Düşünce Tarihi ve İslami Bilgiler Bölümünde çalışmaktadır.

Esas araştırma alanı Tatar Miliyetçiliği ve Türkçülük ideolojisidir.

Eserleri:

1).Türkçülüğün Teşekkülü ve Gelişmesi. Kazan, 1996.

2). Millet ve Devrim. (ХХ. Yüzyıl İlk Yarısında Tatar Toplumunda Milli İdeanın Transfarmasyonu), Kazan, 2000

3). Sovyet Sonrası Tataristanda ideolojik ve Politik Akımlar (1991-2006), Kazan, 2006.

Ayrıca Tatar Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Rusça ve İnglizce dillerinde birok makaleleri yayınlanmıştır.

      1997’de “Yusuf Akçura ve Ziya Gökalp: Türkçülüğün Oluşumu(1870-1030)” konulu doktora tezini savunmuştur. Tataristan’da Marcani Tatar Kültür Merkezinin kurucusu, “İttifak” Milli Bağımsızlık Partisi Kurucu Genel Başkanı(1990), THA 1.Programı, DTA 3. Programının ve 15 Eylül 1991’de Cumhurbaşkanlarına, devlet yöneticilerine, kurumlara ve Türk Halklarına gönderilen THA Manifestosunun yazarıdır. Bu manifestonun ana konusu Türk Devletler Birliği’nin (TDB) oluşumudur.  1991-1992 tarihlerinde Almatı’daki, Mahaçkala’daki ve Nalçik’teki THA liderler toplantısının uyumlaştırıcısı ve katılımcısı görevini üstlenmiştir.  Kasım 1991’de İstanbulda düzenlenen Ortak Türk Alfabesi 1. Sempozyumun delegesidir. Haziran 1992’de New York’ta düzenlenen Dünya Türkleri Konferansına katılmış ve Dünya Türkleri Komitesi Üyesi olarak seçilmiştir. 1993-2007 tarihleri arasında düzenlenen TÜDEV kurultaylarına düzenli olarak katılmıştır. 4 Kaısm 2007’den beri DTA Yönetim Kurulu Üyesidir.  ABD, Türkiye, BDT ve diğer ülkelerde Türkçülülk konulu birçok konferans ve kurultaylara katılmıştır.                        

 

3.Viyaçeslav TİMOFEYEV

 

THA  2. Genel Başkanı (1993-1997). 3 nisan 1950’de Çuvaşistan Cumhuriyeti, Urmat İlçesi Çubayevo’da dünyaya gelmiştir. Çuvaş Türküdür. S.V. Kuraşov Tıp Enstitüsü (1973), Çeboksarı Marksizm-Leninizm Üniveristesi, Propaganda Fakültesi (1975), İ.N.Ulyanov Çuvaş Devlet Üniversitesi Ekonomi Fakültesi(1993) mezunudur. Tıp doktoru, iktisatçı ve felsefecidir. Tıp enstitüsünü tamamladıktan sonra çeşitli devlet sağlık merkezlerinde çalışmıştır.  1994-1998 yılları arasında Çuvaşistan millet vekili ve Çuvaşistan Yerel Yönetim ve Devlet Kurumları Komite Başkanı olarak görevlerde bulunmuştur. 1998-2004 tarihlerinde Çuvaşistan Karate Federasyonı Genel Başkanı, 2004’ten beri Rusya Karate Federasyonu Yönetim Kurulu üyesidir. 1991-1993 yıllar arasında DTGB yönetim kurulu üyesi olmuştur. 1993-1997 THA Genel Başkanı, 1994-1998 Çuvaşistan Milli Kongre yönetim Kurulu üyesi, 1998-2008 tarihleri arasında Çuvaşistan Milli Kongre Başkan Vekili olarak çalışmıştır. 1998’de Çuvaşistan Cumhurbaşkanı adayı olmuştur. V.Timofeyev Çuvaş Türkleri milli şuuru ve maneviyetının yükselmesi, Çuvaş dilinin gelişmesi, Çuvaş Türkleri milli kültürünü koruma ve canlandırma, Çuvaş Türkleri ile diğer Türk topluluklar arasında kardeşlik ilişkilerinin gelişmesinde aktif faaliyet göstermektedir.  Çuvaş Türkleri din ve inanç farklılığına rağmen V.Timofeyev gibi aydın politikacılar sayesinde bugüne ve geleceğe net adımlarla ilerlemektedirler.                                                                                                       

 

 4. İlmi UMEROV

 

 DTA 3. Genel Başkanıdır. (1998-2007). 3 Ağustos 1957’de Özbekistan Fergana Vilayeti Taşlak köyünde dünyaya gelmiştir. Tatar Türklerindendir. 1980’de Andican Devlet Tıp Enstitüsünden mezun olduktan sonra 1988’e kadar sağlık merkezinde doktor, 1990-1994 tarihlerinde ise işletmeci olarak çalışmıştır. 1994’den beri Kırım Otonom Cumhuriyeti Yüksek Radası’nın millet vekilidir. 1994-1997 Kırım Hükümeti Başbakan vekili,  2000-2002 tarihlerinde Bahçesaray Kaymakamının 1. Yardımcısı, 2002-2005’lerde Kırım Otonom Cumhuriyeti Yüksek Radası Başkan Vekili olmuştur. Siyasete ilk adımlarını Kırım Tatarları Milli Hareketi Merkez Komite üyesi(1989-1991) olarak atmıştır. 1998’de İzmir’de gerçekleşen DTA 4. Kurultayında DTA Genel Başkanı olarak seçilmiş ve aynı tarihte kurum uluslararası statü kazanmıştır. 1999’da İlmi Umerov başkanlığında Dombay’da (Kuzey Kafkasya) DTA liderler konseyi toplanmıştır. Şu an İlmi Bey Bahçesaray şehrinin Valisi olarak görev yapmaktadır.

 

5. Ermentay SULTANMURAT

 

DTA Genel Başkanıdır (3 Kasım 2007’den beri). 1950’de Kazakistan’da dünyaya gelmişir. Kazak Türklerindendir. Liseyi Özbekistan’da 1966’da tamamlar. 1974’de K. Skryabin Moskova Biyoteknoloji ve Veterinerlik Akademisi’ni ve Moskova Siyasal Bilimler Enstitüsü’nü tamamlar.  1974-77 tarihlerinde çeşitli derecedeki uzman ve kolhoz başkan vekili olarak çalışmıştır. 1977-79 SSCB Savunma Bakanlığı Güney Kazakistan Vilayeti Tıbbi Hizmet ve Ziraat Üretimi Komitesi Başkan Vekili olarak hzimette bulunmuştur. 1979- 1981 tarihlerinde Güney Kazakistan Vilayeti Ziraat İşleri Bölüm Başkanı, 1981-1982’de Vilayet Kuş Üretimi İşleri Genel Başkanı Birinci Vekili, 1982-1985’de kuş fabrikası müdürü, 1985-1990’da Kuş üretim sovhozu müdürü olarak devlet görevlerinde bulunmuştur. 1990-2002’lerde üretim işletmeciliğiyle ilgilenmiştir. 1995-96 Kazakistan Cumhuriyeti Parlamentosu Danışmanı olarak çalışmıştır. 1998’de BM’nin New York Yönetim Merkezi’nde Orta Asya ve Kafkasya Forumu Genel Koordinatörü olarak seçilmiştir. Bu seçim 21.yüzyıl dünya toplumunun küresel-homonik ve adil-hümanist transfamasyon çalışmalarının bir semeresidir.

Ementay Sultanmuat 1986’da Güney Kazakistan’da kuş fabikaların başarılı projeksyonu ve inşaatından dolayı SSCB Devlet ödülünü almıştır. 1997-90’larda demokrasi esasında totaliter sosyalizmin ekonomik yapısının tansformasyonuyla ilgilenmiştir.  

Gündemdeki sanayi meselelerinin bilimsel çözümü çalışmalarını 1975’ten yayınlamaya başlamıştır. 1994-1995 taihinde Kazakistan’a yönelik sovyet sonrası ekonomik durumun çift faktörlü piyasa ekonomisine geçiş şekli olarak  Halk Kapitalizmi konsepsyon-pogamını devlet yönetimine sunmuştur. 1999’da BM’nin “United Nations Chronicle” yayın oganında Dünya Tansfamasyonu konulu konsepsyonu Orta Asya devletleri ilk temsilcisi olarak yayınlanmıştır.

1999’da BM Sekreteliğinden kurultay düzenlemeye izin aldıktan sonra şahsi finansal kaynaklarıyla Almatı’da “Bin Yıllığın Sonuçları ve Geleceği” BM Uluslararası Kurultayını düzenlemiştir. Kurultay dünya transfamasyon konsepsyonunu değelendirmiş ve desteklemiştir. 2000’de New Yok’ta  BM ve “Dünya Durumu-2000” Dünya Kurultayında  “Dünya’nın Yeni Transfarmasyonu Hakkında” bildiri sunmuştur. 2002’de Kazakistan’ın gelişme projesini hazırlamış ve bu proejsi Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Stratejik Araşrımalar Merkezi ve Stratejik Planlama Ajentası tarafından onaylanmıştır.

1995’ten itibaren “Türk Birliğinin Esas Meseleleri” konusunda araştırmalar yapmakta ve DTA gelişmesi doğrultusunda faaliyetler sürdürmektedir. 2007’de THA l. Genel Başkanı Rafael Muhametdinov ve diğer milliyetçiler ile DTA kurultayını düzenlemiş ve DTA gelişme Programı onaylamıştır.

Bilimsel Çalışmaları:

1. Konsepsyon-Program: “Halk Kapitalizminin Kazakistan Varyantı” (1994).
2. Teori ve Konsepsyon: “Dünya Transfarmasyonu” (1998-2000) – bu çalışmasından dolayı Uluslararası Biyografi Kambrig Merkezi madalyasıyla onurlandırılmış ve “21. Asrın Bilimadamı” ünvanı verilmiştir.  Sözkonusu çalışması Batı bilim dünyasında üstün çalışma olarak değerlendirilmiştir.

3. Kazakistan’ın Toplumsal Gelişim Modeli (2002-2004), 2002’de Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Stratejik Araşrımalar Merkezi ve Stratejik Planlama Ajentası tarafından onaylanmıştır;
4. Konsepsyon: “İstikrarın Türk Kemeri” (2005-2008).

 Profesyonel Çalışmaları:

1. SSCB’de ilk olarak “Yujno-Kazahstanski” Kuş fabrikasında piyasa ekonomisinin çift faktörlü modelinin  prototipini uygulamıştır. (1987-1990);

2. Kazakistan’nın çeşitli bölgelerinde beş ziraat sanayi merkezinin inşaatını gerçekleşirmiştir.

      Ermentay Sultanmurat Uluslararası Enformatizasyon Akademisi, ABD Merkez Avrasya Bilimsel Araştırma Derneği üyesidir. Türk Dünyası ve Birliği, BM Çalışmaları, Halk Demokrasisi, Ekonomi Reformasyonunu meseleleri konulu birçok makale ve kitapların yazarıdır. Her konseptüel yapıtı gerçek hayat ile bilimsel teorinin birleşmesi ve bütünüdür. Yoğun çalışmaların semereleridir.

Şu an Ermentay Sultanmurat DTA Genel Başkanlığını ve BM zikredilen Forumun Genel Koordinatörlüğü çalışmalarını sürdürmektedir. Ayrıca bilmsel çalışmalarıyla Kazakistan’ın ve Türk Dünyası’nın sosyal ve ekonomik gelişmesine katkıda bulunmakta ve Güney Kazakistan Bölgesinde Türk halkları tarihi ve kültürel merkezi  olarak “Turan” şehrinin yapımını gerçekleştirmektedir. 

                            _______________________________