DTA ÇALIŞMALARI

 

DÜNYA TÜRKLERİ ASAMBLESİ 5. KURULTAYI

 SONUÇ BİLDİRLERİ VE ESAS BELGELERİ

 

Dünya Türkleri Asamblesi Beşinci Kurultayı Hakkında

 

3-5 Kasım 2007 tarihlerinde Kazakistan Cumhuriyeti Güney Kazakistan vilayeti Tölebi ilçesinde bulunan Birkölik sanatrüyumunda Dünya Türkleri Asamblesinin 5. Kurultayı gerçekleşti. Kurultay organizatörleri tarafından kurultayın verimli sonuçlanması için her hey hazırlanmıştır.

Dünya Türkleri Asamblesi (DTA)  - tüm dünya Türkler’ini ve kurumları birleştiren toplumsal bir kurumdur. DTA’nın ilk kurultayı 1991’de Kazan’da düzenlenmiştir. Son dönemelerde asamblenin genel merkezi Semforopol şehrindeydi. Başkanlığını da Kırım Tatarı İ.ÖMEROV üstlenmekteydi.

Kurultayın açılış konuşmasını kurultayın yönetim kurulu başkanı Ord.Prof.Dr. Ermentay SULTANMURAT yapmıştır.                                                                                                                               

Kurultay Protokolü. TDAV Başkanı, Prof.Dr. Turan YAZGAN(Türkiye) bildiri sunarken(sağdan dördüncü). Sağdan sola: Kırgızistan Parlamentosu eski milletvekili, Uygur Türleri Kültür Merkezi Müdürü Nurmuhamet KARAHAN(Kırgızistan), Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili, Prof.Dr. Bayram BAYRAKTAR(Türkiye), Tenglik Kumık Hareketi Başkanı Salav Aliyev(Dağsıtan), DTA Genel Başkanı Ermentay SULTANMURAT(Kazakistan), THA Kurucu Başkanı Rafael MUHAMETDİNOV(Tataristan).

 

Kurultayda bildiri sunanlar:

Rafael MUHAMEDDİNOV  (Tataristan) DTA kurucu Genel Başkanı: “Son On Yıldaki Türk Dünyası’nın Durumu” ve “DTA Programı Hakkında”;

Ord.Prof.Dr. Ermentay SULTANMURAT (Kazakistan): “Türk Birliğinin Esasları”;  “Toplumsal Gelişimin Türk Modeli”  “Göktürk Anıtı ile “Turan’ın Yeniden Doğuşu” Tarihi-Kültürel Merkezi’nin inşaatı hakkında;

Ord.Prof.Dr. Bahtiyar KARİMOV (Özbekistan): Ortatürk Dili һakkında, Muhammet MİNÇAYEV (Moskova) “DTA Tüzüğü Hakkında” konulu bildirilerin sunmuştur.

Tartışma ve bireysel olarak Salav ALİYEV (Dağıstan), Emir SARPAŞEV (Turan partisi -Kırgızistan), Nur Muhammed KENCE-KARAHAN – eski milletvekili, Kırgızistan Parlamentosu eski üyesi, Uygur Kültür Merkezi müdürü, Prof.Dr. Turan YAZGAN (Türkiye), Prof.Dr. Bayram BAYRAKTAR (Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Rektör Vekili), Ord.Prof.Dr. Amanbek AKAYEV, İlle İVANOV Çuvaşistan Türk Dünyası Kültür Araştırmalar Merkezi Başkanı (Çuvaşistan),  Yuruslan BULATOV “Alanı” Karaçay-Balkar Milli Dergisi Genel Yayın Yönetmeni,  Lyubov ALEŞİNA (Hakasya) Hakasya Cumhuriyeti Eski Yönetim Kurulu Üyesi, Ali HAMZİN Kırım Tatarları Meclis Üyesi (Kırım) ve diğerleleri  aktiv katılmışlardır. “Birlik” Nogay derneği başkanı Dr. Aslan ÜYSENBAYEV’in “Nogaylarda Geleneksel ve Çağdaş Etnik ve Sosyokültürel Süreci ve İlişkin Meselelerin Durumu” konulu bildirisi dağıtılmıştır.

Kurultay delegeleri “Turan’ın Yeniden Doğuşu” şehrinin yerini belirlemek için Kazıgurt dağının eteklerini ziyaret ettiler ve “Gök Türk” abidesinin yerine geleneksel “kazık çakmak” törenini gerçekleştirdiler.

Kurultayda Türk Dünyası birliğinin esas meseleleri değerlendirildi. Günümüzde Türkler’in sayısı iki yüz milyonu aşmakta ve kırka yakın halktan oluşmaktadır.

Kurultayın ilk gününde katlımcılar tarafından Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nursultan NAZARBAYEV’E Kazakistan başarılarını belirten ve Orta Asya Devletleri Birliği projesi desteklenen ve Türk Birliği konusunda başarılar temin edilen mektup gönderildi.

Kurultayda toplumsal gelişimin Türk modeli esasında rekbete dayanıklı Türk Dünyası ve Türk Dünyası’nın manevi kalkınmasında esaslı gelişmeleri sağlayabilecek önemli kararlar alındı. Ermentay SULTANMURAT’ın sunduğu “Orta Asya Devletleri Birliği Projesi Esasında Bağımsız Ekonomik Bölgesinde Toplumsal Gelişimin Türk Modeli” üzerindeki önerileri kurultay delegeleri tarafından desteklenmiştir. 

    

Kurultay delegeleri

 

Kurultay kararları:

1. DTA Tüzüğü ve yeni programı onaylamıştır.

2. B. Karimov’un “Ortatürkçe”nin oluşumu ile ilgili metodolojisi kabul edilmiştir. Ortatürk dilinin yapımı ve Türk Dünyasındaki kullanımında DTA yönetim kurulu üyesi ve ilgili taraflar tam destek göstermelidirler.

3. Açılması gereken merkezler:

Türk Dünyası Kültür ve Maneviyatını Canlandırma ve Geliştirme Merkezleri (R.F.Muhameddinov başkanlığıyla. Kazan. Tatarstan)

Kültür, Sanat ve Spor vs.

”Çimkent-Taşkent” (Seul-Pekin-İstanbul-Avrupa) karayolu Güney Kazakistan Vilayeti Kazıgurt ilçesi Gök Türk  Abidesi ve Turan şehrinin yapılması ile ilgili ”Turan” TD TKM LTD. tarafından sunulan öneri ve çalışmalarına tam destek sağlamak. Turan şehrinin inşaatı için Bağımsız Ekonik Bölgenin temin edilmesini için Kazakistan Hükümetinden destek sağlamak. Kurultay bu projeye Türk Dünyasından iş adamları getirecektir.

 

5. 10 Mayıs 2010 tarihine kadar şartlı olarak adlandırlmış olan “Göktürk” abidesi proje yarışması ilan edildi.

6. DTA bayrağı, marşı ve amblemi konusunda da proje yarışması ilan edildi.

7. Toplumsal gelişimin Türk modeline, dahabik demokrasiyi, çift faktörlü piyasa ekonomisi modelini, Türk kültürü esasında yetişmiş Türk gençlerin terbiyesini ve eğitimini desteklemek.

Kurultaya Türk politikacıları, bilimadamları ve gençleri aktiv olarak katılmıştır.

Kurultayda DTA yönetim kurulu belirlenmiş, yönetim kurulunun yeri (Kazakistan) Çimkent şehri seçilmiştir. Gelecekte DTA Genel Merkezinin “Turan” şehrinde yerleşeceği planlanmakatadır.

Dünya Türkleri Asamblesi Genel Başkanı olarak dört yıllık süreye sayın Ermentay SULTANMURAT seçilmiştir.